الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

348

دقائق العلاج ( فارسي )

گاهى سببهاى نفسانى ( روانى ) مانند همّ و غم و ساير رويدادهاى روانى سبب بيمارى قلبى است و هركدام نشانيهائى دارند كه در جاى خودش گفته شده ، گاه در اثر شدت يك استفراغ است كه روح را رقيق مىكند و زمانى پس از بيماريهاى طولانى و آزاردهنده پيدا مىشود . مهمترين درمانها معالجات روانى است و نيز بوئيدن چيزهاى مقوى براى قلب و شادىآورهاى خارجى مفيد است كه بايد طبيعت بيمار را نيز در هنگام به كار بردن آنها مراعات كرد . اما اگر ضعف قلب از چيرگى خلطها باشد درمانش پاكسازى براى خلط چيره است و اگر خون چيره باشد بايد باسليق چپ را فصد كنند سپس به سرد كردن مزاج با خوردن شربت سيب و شربت به و شربت ليمو و مانند آن و نيز استعمال بوكردنيهاى سرد و مقوى بپردازند . خوردن فرح - آورهاى سرد و ملح اللؤلؤ و مرجان در تقويت قلب مؤثرند همانطور كه پادزهر معدنى با عرق بيدمشك همراه با قند و سنگ مرمر مفيد است . بوئيدن بيد - مشك و عرق آن و همچنين بوئيدن سيب و به و صندل و مانند آنها و نوشيدن شربت المفرح البارد مفيد است و اگر بيمارى از غلبه صفرا باشد ، بايد پاكسازى كنند و نوشيدن آب پنير با تمر هندى و شربت بنفشه و سپس سرد كردن مزاج با شربتهاى ياد شده مفيد است و پس از آن بايد قلب را با داروهائيكه براى چيرگى خون گفته شد نيرو ببخشند ، و بويژه لؤلؤ محلول در آب اترج براى اين حالت سودمند مىباشد كه دو و نيم گرم از آن را بايد بخورند در مورد صاحبان بلغم و سوداء نيز بايد به پاكسازى بپردازند ، داروى مناسب براى آنها ايارجها و حبهاى مخصوص آن است در سودائيها بايد نخست با آب پنير شروع كنند و سپس چيزهاى مايل بگرمى ، نشاطآورهاى گرم ، ماء الحيوة مفرّح و امثال آن و شمامه مفرح به كار برند ، همين‌كه روح اجزاء پنجگانه خود را